1913. In Gent denken we dan spontaan aan de wereldtentoonstelling. Miljoenen bezoekers zakten af naar het Citadelpark en de terreinen achter het station, waar later het Miljoenenkwartier verrees. Het nieuwe station Gent-Sint-Pieters was hét visitekaartje van de expo.
In het universum van Marcel Ruijters is het altijd 1913 gebleven. Zijn personages worden wél ouder en in TienerBliksem is het de beurt aan de volgende generatie. Vorige week publiceerden we op Pulp deLuxe al een voorsmaakje uit het album, waarvoor momenteel een crowdfundingcampagne loopt op voordekunst.nl. Deze week laten we Marcel zelf aan het woord.
Voor wie nog niets over TienerBliksem heeft gehoord: wat ben je precies aan het maken?
Het wordt een nieuw album in wat toch wel op een serie begint te lijken. Het speelt zich af in een wereld die weigert vooruit te kijken en de jaartelling op 1913 houdt. Tijd wordt er als iets episodisch beleefd, ongeveer zoals op het verre eiland van Pola Kazoni, de heldin van deel twee tot en met vier.
Ik herinner me mijn tienerjaren nou niet bepaald als de beste tijd van mijn leven
Nu is het de beurt aan de vierde generatie om het verhaal te dragen. Centraal staan Aelanora, de dochter van Pola, en Strapazuzu, de zoon van ex-observator Cyril Strapatsky. In het vorige boek, De Mensentuin, waren ze nog kleuters. Nu zijn het lastige pubers en ze misdragen zich. Daar hebben ze ergens ook het recht toe. Ik baseer me op wat ik bij de jonge generatie van nu zie. Die heeft beduidend minder bewegingsruimte en minder zekerheden dan generatie X vroeger had.
De titel verwijst naar de heftige emoties van tieners. Wat trekt je aan in die leeftijd waarop je jezelf en de wereld nog volop aan het ontdekken bent?
Ik herinner me mijn tienerjaren nou niet bepaald als de beste tijd van mijn leven, dus dat onderwerp heb ik lang vermeden. Tot nu toe dus! De onbesuisde daden van onvolwassen personages zijn een goed vertelinstrument en ik heb er enorm veel zin in.
Je zegt dat je aan de kant van de jongeren staat. Hoe geef je Aelanora en Strapazuzu de ruimte om hun eigen ding te doen, zonder dat je als volwassen maker te veel voor hen invult?
Strapazuzu en Aelanora krijgen met de politie te maken. Ik heb een scène in gedachten waarin ze gaan joyriden in een gestolen auto. Ze doen wel meer domme dingen, maar toch zien ze heel scherp wat er niet deugt aan hun wereld. Die is een beetje surrealistisch, een ‘vertaling’ van de onze.
De moeder van Strapazuzu heeft een vriend, Bouwval. Hij is een nieuw personage en biedt wat vaderlijke begeleiding. In die zin staat hij misschien het dichtst bij me.
Je wereld blijft hangen in 1913, een jaar dat ook in je vorige boeken terugkeert. Waar komt die fascinatie voor dat jaar vandaan?
Ik heb 1913 aanvankelijk willekeurig gekozen, maar het luidt zo’n beetje de moderniteit in. Zeker in de kunsten, met stromingen als het futurisme, het dadaïsme en het suprematisme. Het is een tijd vol culturele vernieuwing en dat staat in schril contrast met de stagnatie die we nu zien. Bovendien liepen wetenschap en mystiek begin twintigste eeuw nog door elkaar. Dat vind ik zowel komisch als fascinerend.
Sinds Het 9e Eiland bouw je aan die wereld, met personages die ouder worden en in verschillende boeken terugkomen. Moet je de albums in volgorde lezen of kun je straks ook gewoon met TienerBliksem beginnen?
Op zich kun je elk boek afzonderlijk lezen, al is het stiekem wel de bedoeling dat je nieuwsgierig wordt naar wat eraan voorafging en wat er nog komt. Zo heb ik begin jaren negentig Love & Rockets van de gebroeders Hernandez ontdekt. Ook zij laten hun personages ouder worden, zij het langzamer dan ik de mijne. Daarin zijn ze een voorbeeld voor me.
Je verwijst naar dada, futurisme en Buster Keaton. Gebruik je die invloeden bewust in je strips, of sluipen ze er vanzelf in?
In eerste instantie gaat dat onbewust. Ik houd veel schetsboeken bij en daarin belanden alle ideeën die zich aandienen, ongefilterd. Pas daarna maak ik een selectie. Dan kijk ik welke ideeën het bruikbaarst zijn en met welke ik het beste commentaar kan leveren op de wereld van vandaag.
Je bent voor dit boek een crowdfunding gestart. Hoe voelt het om lezers al bij een boek te betrekken terwijl je er nog volop aan werkt?
Hartverwarmend! Normaal krijg je pas achteraf reacties op wat je een jaar lang als een brave monnik hebt zitten maken. Dat is natuurlijk óók fijn, maar soms ben ik jaloers op het directe contact dat muzikanten met hun publiek hebben. Als stripmaker heb je daardoor ook minder zicht op wie je met je werk bereikt en hoe je nog meer lezers kunt bereiken. Mijn werk geldt misschien als eigenzinnig, maar de leesbaarheid staat voorop en ik ben altijd op zoek naar nieuwe lezers.
TienerBliksem zal uitgegeven worden bij Sherpa. De crowdfunding op voordekunst.nl loopt nog tot 4 december.