Een huis dat zijn bewoner aanspreekt, een figuur die in een hand lijkt te passen en tennisballen die nét de verkeerde kant op gaan. In deze tweede aflevering over GRID vertellen Clara Lodewick, Lene Thys en Robin Motmans hoe ze elk op één pagina een verhaal vertellen.
Op 11 november is de GRID-expo een laatste maal te zien op Rock Paper Pencil in Turnhout. Lene en Robin zijn er allebei bij, en Marthe Verhoest vertelt tijdens het Stripgids Salon onder meer over GRID.
Clara: “Linda, mijn personage, wil verhuizen. Ze wil weg uit haar omgeving. Daarom vond ik het belangrijk om de lezer een paar aanwijzingen te geven over wat voor plek dat is. In dit geval een klein, landelijk stadje.”
Lene: “De omgeving ontstond tijdens het maken. Door te spelen met vlakken en vormen groeide ze uit tot een plek waar een ontmoeting kon plaatsvinden. Ik heb de omgeving sterk vereenvoudigd, zodat de aandacht naar de figuur gaat. De ruimte bepaalt mee de sfeer en het ritme. Het personage staat helemaal alleen in een verder lege omgeving. Waar is ze? Hoe is ze daar terechtgekomen? Wat doet ze daar? Ik vind het fijn om de kijkers met die vragen achter te laten, zodat ze er zelf een antwoord op kunnen bedenken.”
De treinritten van en naar mijn werk zijn de ideale tekentijd.
Robin: “Het tennisleven is iets wat ik al mijn hele leven met me meedraag. Door de jaren heen heb ik heel wat momenten en observaties verzameld. Voor sommige kaders wist ik al snel wat ik wilde tekenen.
In het eerste kader wilde ik die dominante houding vastleggen van een tennisser die zijn racket als een wapen vasthoudt, klaar om die eerste opslag te meppen.
Ik laat de lijnen van het veld ook samenvallen met het wit tussen de kaders.
Ik werk graag met perspectief en diepte. Zo wilde ik laten voelen hoe groot het tennisveld en het stadion zijn. Zo’n eerste opslag kan behoorlijk wat stress met zich meebrengen. Ik laat de lijnen van het veld ook samenvallen met het wit tussen de kaders. Dat zie je goed waar de bal langs een lijn botst en die lijn schuin overgaat in de witruimte. Zo doorbreek ik de klassieke stripopbouw.”
Jullie vertellen elk een volledig verhaal op één pagina. Wat was voor jullie de grootste uitdaging aan dat beperkte formaat?
Robin: “Ik wilde dat de strip voor iedereen leesbaar en herkenbaar was. Voor tennissers, en zeker ook voor de onsportieve tennisser, maar evengoed voor mensen die zelf niet tennissen.
De uitdaging was om die kleine situaties en frustraties die voor amateurtennissers zo herkenbaar zijn, ook duidelijk te maken voor iemand die niets van tennis kent. Dan moet je goed nadenken over welke details je toont en hoe je een moment over de kaders verdeelt. Ik merk dat ik daar na een tijdje toch in een soort eeuwige twijfel beland. Uiteindelijk moet ik knopen doorhakken.”
Lene: “Ik wilde van bij het begin duidelijk maken waar het verhaal zich afspeelt en over wie het gaat, zonder meteen alle details prijs te geven. Op één pagina is dat zoeken naar een evenwicht.
Ook het ritme was een uitdaging. Welke beelden maak ik groter, zodat de lezer er langer bij stilstaat? Waar mag het sneller gaan? Hoe wil ik dat mensen het beeldverhaal lezen? Het ritme moet zowel inhoudelijk als visueel interessant zijn.”
Clara: “Een context schetsen, een personage karakter geven, een gevoel overbrengen. En dat allemaal op één pagina, terwijl je ook nog een ritme wilt creëren.”
Welke kunstenaars, strips, films, muziek of subculturen hebben jullie het meest gevormd?
Lene: “Ik groeide op in een huis vol boeken en prentenboeken. Die verzameling groeit nog elk jaar en blijft me inspireren en motiveren.
Een paar jaar geleden leerde ik het werk van Maria Medem kennen. Ik vond haar manier van vertellen heel mooi. Misschien heeft haar werk me wel onbewust aangezet om meer met een grid te werken en een verhaal op één pagina te vertellen.”
Clara: “Willy Vandersteen, Roberta Gregory, Lynda Barry, Bruno Heitz, Wilhelm Busch en Willy Linthout, voor de tekeningen en de toon van de verhalen. En ook de schilderijen van Permeke en de romans van Émile Zola.”
Robin: “Tijdens mijn opleiding interieurarchitectuur ontdekte ik de ontwerpschetsen van architecten als Lebbeus Woods en Peter Cook. Hun radicale ideeën openden een heel nieuwe wereld voor me. Ze lieten me zien dat je met tekeningen hele verhalen kunt vertellen!
Als architect en stripliefhebber kijk ik ook op naar François Schuiten en Benoît Peeters, die samen De Duistere Steden maken. Brüsel is mijn favoriete album. Via een interview met Schuiten ontdekte ik de mangaka Jiro Taniguchi. Zijn alledaagse verhalen voelen echt als thuiskomen. Vooral Een dierentuin in de winter gaf me het gevoel dat ik niet moest blijven nadenken over mijn eigen strip, maar gewoon moest beginnen te tekenen.
Ook film heeft veel invloed op hoe ik verhalen vertel en mijn kaders opbouw. Mijn favoriete regisseurs zijn Stanley Kubrick, David Lynch en Wong Kar-wai. Ze hebben elk hun eigen beeldtaal. Ik haal vooral inspiratie uit de sfeer in hun films, de compositie van hun beelden en de manier waarop ze met ruimte en kleine details spelen.”
Clara, in Linda verhuist spreken zelfs het huis, de dieren en de wolken Linda aan op haar vertrek. Hoe kwam je op het idee om haar omgeving letterlijk een stem te geven?
Clara: “Het is moeilijk om de gedachten van een personage weer te geven. In eerdere strips wou ik daar helemaal geen tekst voor gebruiken. Dan had ik soms twintig pagina’s nodig om bij de lezer een bepaald gevoel op te roepen. Veel energie- en papierverspilling!
Hier had ik maar één pagina om een gevoel over te brengen, en Linda verhuist heeft een actievere, directere toon. Haar omgeving in haar plaats laten praten was dus een heel efficiënte oplossing. Ik doe dat ook gewoon graag. Dieren, planten en de elementen laten praten is natuurlijk heel antropocentrisch, maar volgens mij voelt het voor veel mensen heel natuurlijk aan.”
In het laatste, grote beeld staat Linda stil tegenover het landschap. Welk gevoel wilde je de lezer met dat slotbeeld meegeven?
Clara: “Linda wil dringend verhuizen, maar ze wordt opgejaagd door alles waar ze zelf niet over wil nadenken. Haar emoties kan ze niet zo makkelijk ontvluchten.”
Lene, Tijdens het fotograferen veranderen de verhoudingen: de ene figuur lijkt uiteindelijk in de hand van de andere te passen. Hoe ontstond dat spel met schaal en perspectief?
Lene: “Ik speel in mijn werk graag met schaal. Het contrast tussen groot en klein levert vaak iets absurds op. Dat vind ik verrassend, en het geeft het verhaal een extra laag. In een tekening kunnen dingen gebeuren die in werkelijkheid onmogelijk zijn. Dat is de magie van tekenen.”
De camera en het oog krijgen allebei een plaats op de pagina. Wat interesseert je aan kijken en bekeken worden in dit verhaal?
Lene: “Als je aandachtig kijkt, zie je zo veel mooie dingen. Onverwachte kleurencombinaties, bijzondere diersoorten, grappige ontmoetingen of leuke toevalligheden. Mijn personage kan goed kijken en de camera helpt haar daarbij. Ze speurt haar omgeving af naar dingen die niet meteen opvallen. Zo valt haar oog op een kleine figuur. Als je de tijd neemt om echt te kijken, merk je van alles op wat je anders zou missen.”
Robin, jij maakt van kleine ergernissen op de tennisbaan een hele strip.
Welke situatie was de aanleiding: een discutabele lijnbal, een putje in het gravel of iets anders?
Robin: “Het was vooral de situatie die je aan het einde van de strip ziet. Je tegenstander moet je een paar ballen aangeven en slaat ze, bewust of onbewust, nét niet naar je toe. Dan moet je ze zelf nog gaan halen. Eerst denk je dat je het je inbeeldt, maar na een tijdje ga je echt geloven dat je tegenstander het expres doet om je te irriteren en je uit je concentratie te halen.
Ik heb er intussen al een paar keer een tegenstander op aangesproken. Die paar keer hebben ze me toch echt uit mijn kooi gelokt!” (Knipoogt)
Tekst en beeld versterken samen de kleine frustraties op de tennisbaan. Hoe bouw je die ergernissen op tot humor?
Robin: “De tekst staat telkens onder de kaders. Je ziet dus eerst wat er gebeurt en leest daarna de tekst, alsof die nog eens uitlegt wat je net hebt gezien. Ik wilde het bewust zo banaal mogelijk vertellen, alsof dat onsportieve gedrag de normaalste zaak van de wereld is. Dat geeft het iets sarcastisch. Je ziet hoe het personage de ene ergernis na de andere te verwerken krijgt, zonder dat het ooit echt uitbarst.”
Waar zijn jullie momenteel mee bezig, en welke richting willen jullie nog uit met jullie werk?
Clara: “Deze pagina maakt deel uit van een groter project, Linda verhuist. Het wordt een feuilleton met korte afleveringen van acht tot twaalf pagina’s. Ik druk ze zelf, één fanzine per verhaal. Intussen heb ik er zes. Het is een familiesaga rond Linda, die weg wil uit het stadje Prachtebeek, en de andere inwoners. Ik hoop dat ik er nog lang aan kan werken!”
Robin: “Ik droom ervan om ooit een eigen strip uit te brengen. Momenteel teken ik veel met kleurpotloden. Ik probeer vooral uit hoe ik besneeuwde bossen en steden kan tekenen met zo’n warme, oranje lichtschijn. Sneeuwlandschappen hebben voor mij iets nostalgisch. Maar hoe teken je sneeuw eigenlijk? Ze is van nature wit. Hoe krijg je dan toch kleur, diepte en sfeer in zo’n landschap? Die zoektocht wil ik voortzetten in een stripverhaal over alleen zijn.”
Lene: “Ik hou van verhalen vertellen. Met het medium en de vorm wissel ik graag af. Daarom vond ik het fijn om voor deze wedstrijd eens een strip van één pagina te maken. Ik zou graag als illustratrice de boekenwereld leren kennen. Momenteel werk ik aan enkele leuke projecten en blijf ik ook eigen werk maken. Elke dag komt er wel iets bij in mijn schetsboek. De treinritten van en naar mijn werk zijn de ideale tekentijd.”
GRID #3 is te bewonderen op 11 november op Rock Paper Pencil in De Warande in Turnhout.
