Wie verkoeling zoekt bij deze tropische temperaturen komt met De Maanwandelaar bedrogen uit. In zijn nieuwste graphic novel neemt Simon Spruyt de lezer mee naar een wereld van brandende woestijnen, rivaliserende stammen en ontluikende beschavingen. Voor het laatste Verhoor van deze jaargang mengen we Genesis, Thomas Mann en een flinke dosis sciencefiction tot een gesprek over religie, geschiedenis en de mensheid.
Onlangs verscheen je nieuwste graphic novel De Maanwandelaar. Voor wie het boek nog niet gelezen heeft: waarover gaat het verhaal?
Een buitenaardse observator bezoekt de aarde ten tijde van het ontstaan van de eerste complexe samenlevingen, op zoek naar haar voorganger, die op mysterieuze wijze verdwenen is. Ze komt terecht in een primitieve wereld van onderling twistende stammen en steden. Gaandeweg dreigt ze haar neutraliteit als observator te verliezen.
De Maanwandelaar vertrekt vanuit verhalen uit Genesis, een tekst die duizenden jaren oud is. Wat trok je aan in die wereld en waarom wilde je daar een strip over maken?
Het begon met het lezen van Jozef en zijn broers van Thomas Mann. Ik werd bedwelmd door de mythische sfeer van een onpeilbaar ver en verdicht verleden en wilde me aan iets gelijkaardigs wagen. Dat vermengde zich later met de stapels sciencefictionboeken die ik aan het lezen was.
Net als bij De Uitverkorene haalde je ook hier Jozef en zijn broers van Thomas Mann aan als inspiratiebron. Wat vond je in dat boek dat je niet in de Bijbel terugvond?
De Bijbelverhalen zijn op zijn zachtst gezegd erg beknopt. Mann maakt er een moderne bewerking van door dieper in te gaan op de cultuurhistorische achtergrond en de psychologie van de personages. Daarbij komen nog de heerlijke Manniaanse overpeinzingen over tijd, geschiedenis en verhalen.
Ik werd bedwelmd door de mythische sfeer van een onpeilbaar ver verleden.
Het boek toont een harde wereld van stammen, steden en machtspolitiek. Hoeveel onderzoek kroop er in die historische achtergrond?
Voor alle duidelijkheid: het is geen historisch boek. Ik heb een heleboel bronnen en zelfs tijdperken met elkaar vermengd om tot een soort algemeen, zeer ver en haast mythisch verleden te komen. Sumerische, Assyrische en Egyptische elementen lopen door elkaar. Het verhaal van het conflict tussen de nomaden en Shechem komt dan weer rechtstreeks uit de Bijbel.
Veel details, zoals bepaalde rituelen, heb ik in functie van het verhaal opgezocht. Een belangrijke bron was ook Against the Grain van de Amerikaanse antropoloog James C. Scott, die een alternatieve visie op het ontstaan van de eerste stadstaten in Mesopotamië presenteert. In plaats van het standaardverhaal, waarin die eerste steden spontaan ontstaan door samenwerking die tot meer welvaart en veiligheid leidt, stelt hij ze voor als anomalieën die slechts konden overleven dankzij dwang en verknechting.
Religie speelt een belangrijke rol in het verhaal, maar vaak eerder als politieke hefboom. Was het belangrijk om die kant van het verhaal te tonen?
Ook als politiek wapen, ja, maar evenzeer als instrument voor samenlevingsopbouw of als manier om de werkelijkheid gemeenschappelijk bespreekbaar te maken. Religie als een verbindend en zingevend verhaal. Net zoals wij vandaag ook expliciete en impliciete verhalen hebben waarmee we de werkelijkheid lezen en onszelf een rol toekennen.
Tussen alle historische en Bijbelse elementen duiken ook buitenaardse observatoren op. Hun blik deed ons soms denken aan Kurt Vonnegut, die sciencefiction gebruikte om de mensheid met zichzelf te confronteren. Was hij een bewuste invloed?
Ik ben zeker een fan en heb veel van hem gelezen, maar het citaat van Vonnegut uit Deadeye Dick aan het begin van het boek is eerder een gelukkig toeval. Ik was dat boek net aan het lezen op het moment dat we de colofon aan het opmaken waren. Het citaat vond ik te toepasselijk om het niet op te nemen.
De sciencefiction die me het meest heeft geïnspireerd, zijn de boeken van Ursula K. Le Guin en Iain M. Banks. Beiden gebruiken de confrontatie tussen hypergeavanceerde en primitievere of alternatieve samenlevingen om sociaal commentaar te leveren.
De buitenaardse waarnemers kijken soms met verwondering, soms met afschuw naar de mensheid. Herken je jezelf daarin?
Bah ja, en ik sluit mezelf ook niet uit van die mensheid.
Heeft het maken van dit boek je hoopvoller of net cynischer gemaakt?
Geen van beide. Ik voel me nog inniger verbonden met de mensheid, onze gemeenschappelijke geschiedenis en ons eindeloze zoeken naar zin in dit ondermaanse.
Om positief af te sluiten: waar werk je momenteel aan?
Aan een nieuw boek bij Éditions Delcourt, op scenario van twee Franse historici. Het gaat over een vergeten pionier van de oorlogsfotografie ten tijde van de koloniale oorlogen aan het begin van de twintigste eeuw. Ik voel me een beetje getypecast met al dat oorlogsgedoe, maar als tekenaar is het erg leuk, omdat het verhaal zich op zeer uiteenlopende en exotische locaties afspeelt.
Daarna ga ik bij Le Lombard opnieuw samenwerken met Nicolas Juncker. Top secret nog, maar het is het beste scenario dat ik ooit te lezen heb gekregen. Ik ben zelfs een beetje bang om het te tekenen.
De Maanwandelaar telt 208 pagina's en werd uitgegeven door Standaard Uitgeverij / Le Lombard.
